پرواز

 پرواز

قالب شعر: این شعر محتوایی قطعه مانند دارد .امّا از نظر ساختار به غزل نزدیک.  این شعر اساسا مضمونی اجتماعی دارد .

کرم در این شعر نماد  خود شاعر یا هر انسان متفّکر و جستجوگر است که از زندگی روزمرّه خویش به تنگ آمده و در تلاش و تکاپو ست تا با حرکتی نو خود را رها کند و مرغ نماد انسان هایی است که با وجود توانایی و خلاقّیت  ( قدرت پرواز کردن )، جرات نو شدن را در زندگی ندارندو برای آن تلاش و کوشش نمی کنند .

به این گونه از شعر که در آن شاعر ، از زبان دو یا چند شخصّیت که در مقابل یک دیگر قرار می گیرند؛ سخن بگوید و صفات هر یک را از زبان آن ها بیان کند ، مناظره می گویند.

  1- در پیله تا به کی بر خویشتن تنی                                     پرسید کرم را ، مرغ از فروتنی

لغات واصطلاحات : پیله : محفظه ای که نوزاد برخی حشرات دور خود می تند / تنی : تنیدن ، تار بافتن کرم ابریشم یا عنکبوت/ فروتنی : در این جا مراد « کم کاری و تنبلی مرغ » است .

نکات دستوری : مرغ نهاد مصرع دوم است ./  «را» به معنی « از» است بنابراین کرم نقش متمّمی می گیرد .

معنای بیت : مرغ با تنبلی از کرم پرسید ، تا کی در خانه ( پیله ) تار می بافی ؟

2-  تا چند منزوی در کنج خلوتی                                     در بسته تا به کی در محبس تنی

لغات واصطلاحات : منزوی : آن که از مردم کناره گیرد / دربسته : حبس شده ، زندانی  /  محبس تن اضافه تشبیهی بلیغ است .

معنای بیت :.ای کرم تا چه وقت در کنج تنهایی گوشه نشینی اختیار می کنی و از مردم کناره می گیری ؟ تا چه وقت اسیر جسم خاکی خود هستی ؟

3- در فکر رستنم پاسخ بداد کرم                                     خلوت نشسته ام  زین روی منحنی

معنای بیت : کرم پاسخ بداد ، در فکر رهایی و پرواز می باشم ، به این خاطر خلوت و تنهایی اختیار کردم تا خمیده شدم ( رستن یعنی دل کندن از دنیا و پرواز آسمانی مراد است .)

4- هم سال های من پروانگان شدند                               جستند از این قفس ، گشتند دیدنی

لغات واصطلاحات : دیدنی : تماشایی  /  « ی» در این کلمه « یای »  لیاقت است ، یعنی شایستگی موصوف خود را می رساند

معنای بیت : هم سن و سالان من به پروانه مبدّل شدند و از این قفس ( پیله ) رهایی یافتند و تماشایی شدند .

5- در حبس و خلوتم تا وارهم به مرگ                                      یا پر برآورم بهــر پریدنی

لغات واصطلاحات : وارهم : وارستن ، رها شدن ، خلاص یافتن

معنای بیت در زندان تن خود خلوت اختیار کردم تا با مرگ ،رهایی و خلاصی یابم یا منتظرم پر در آورم و با شایستگی پرواز کنم .

6- اینک تو را چه شد کای مرغ خانگی                             کوشش نمی کنی  ، پری نمی زنی

معنای بیت : ای مرغ خانگی برای تو چه اتّفاقی رخ داده است که نه در فکر پرواز هستی و نه تلاش می کنی /





طبقه بندی: شعر خوانی : پرواز پایه نهم،

تاریخ : جمعه 10 مهر 1394 | 01:07 ب.ظ | نویسنده : عارفی | نظرات()